Hamster Dişleri Çok Uzuyor - Nedeni ve Çözümü

İlk hamsterim Pamuk'u aldığımda dişlerin bir "bakım kalemi" olabileceği aklıma gelmemişti. Bir akşam onu elime aldım, burnuna doğru bir şey uzattım ve alt kesici dişlerinin normalden uzun, hafif sarımsı ve biraz da yana kaymış olduğunu fark ettim. O gece internette saatler geçirdim, sonra da bir veterinerle konuştum. Öğrendiğim şey basitti ama beni rahatlattı: hamster diş uzama meselesi çoğu zaman bir hastalık değil, sahibin fark etmediği bir eksikliğin sonucudur.

Neden sürekli uzuyor?

Hamsterlar kemirgen. Kesici dişleri, tıpkı bizim tırnaklarımız gibi, hayatları boyunca durmadan büyür. Bizim tırnağımız gibi de aşınması gerekir. Doğada bu aşınma kendiliğinden olur: tohum kabukları, ağaç kabuğu, sert kökler, toprak... Kafeste yaşayan bir hamster ise önüne konan yumuşak yemi yer, sonra uyur. Diş aşınacak bir yüzey bulamaz.

Yani sorun "dişlerin hızlı büyümesi" değil, aşınmanın yavaş olması. Bunu anladığım gün panik havam geçti, çünkü çözümün elimde olduğunu gördüm.

Normal diş neye benzer?

• Ön dişler (2 üst, 2 alt) hafif sarı-turuncudur. Bu çürük değildir, mine tabakasının doğal rengidir. Bembeyaz diş aslında zayıf mine işareti sayılır.
• Alt dişler üstlerden bir miktar uzundur, bu da normaldir.
• Ağız kapalıyken dişler dudakların dışına taşmaz, birbirinin üstüne düzgün oturur.

Sorun belirtileri

• Yemeği ağzına alıp düşürmek, çiğnerken başını yana çevirmek
• Ayçiçeği gibi kabuklu yemleri bırakıp sadece toz yemi yemek
• Çenede ve göğüste ıslaklık, aşırı salya
• Yanaklarda şişlik, kilo kaybı, yavaşlama
• Dişin yana doğru büyümesi ya da kırılıp asimetrik kalması

Pamuk'ta sadece uzunluk vardı, salya yoktu. Çiğneme malzemelerini düzenledikten üç hafta sonra dişler kendiliğinden normale döndü. Ama şunu da söyleyeyim: dişler damağa batacak kadar uzamışsa ya da yana kıvrılmışsa evde çözülmez, veteriner kesimi gerekir. Kendi başınıza makasla, törpüyle uğraşmayın; çene kırığı riski çok gerçek.

Çiğneme malzemelerini karşılaştırdım

Yıllar içinde neredeyse hepsini denedim. Deneyimim şöyle:

Benim uyguladığım düzen

1. Kafeste her zaman en az iki farklı sert kemirgen bulunsun. Bir söğüt dalı, bir ağaç blok. Farklı sertlikler farklı diş yüzeyini çalıştırıyor.
2. Ana yemi tozlu değil taneli seçin. Kabuklu tohum, bütün yulaf, kurutulmuş sebze parçaları. Sadece pelet veren arkadaşlarımın hamsterlarında diş sorununu daha sık gördüm. Beslenme ile diş sağlığının ayrı konular olmadığını burada anladım.
3. Yemi yere serpin. Kaseye koymak yerine altlığa dağıtınca hamster arıyor, kazıyor, çeneyi çalıştırıyor. Hem sıkılmıyor.
4. Dalları yenilemeyi unutmayın. Kuruyup sertleşen dal kırılabilir; iki ayda bir değiştiriyorum. Dalı kendiniz topluyorsanız ilaçlanmamış ağaçtan seçin, yıkayıp fırında kısa süre kurutun. Kiraz, erik, kayısı gibi çekirdekli meyve ağaçları uygun değil.
5. Ayda bir dişe bakın. Hamsteri avucunuza alıp başparmağınızla çeneyi çok hafif aşağı indirmek yetiyor. Zorlamayın, hamster gergin olduğunda başka güne bırakın. Elinize alışmayan bir hamsterda bu kontrol zor olur; o yüzden ilk günlerden itibaren sakin sakin alışkanlık kazandırmak işi kolaylaştırıyor.

Gözden kaçan iki detay

Kafes teli kemirme. Pamuk'un dişinin yana kaymasının nedeni buydu. Yeterli kemirgeni olmayan ya da sıkılan hamster tellere yükleniyor, metal ise minenin dostu değil. Diş kırılması ve yanlış hizalanma çoğu zaman buradan çık