Doğru Kafes Seçimi ve Tasarımı

İlk hamsterımı eve getirdiğim gün, yanında pet shoptan aldığım pembe plastik bir kafes de vardı. İki katlı, renkli tünelleri olan, vitrinde gerçekten şirin görünen bir şeydi. Üç hafta sonra hamsterımın gece boyunca kafes çubuklarını kemirdiğini, aynı köşeye tırmanıp tırmanıp düştüğünü fark ettim. O zaman anladım ki kafes seçerken benim beğendiğim değil, hayvanın ihtiyaç duyduğu şey önemliymiş. Bu yazıda o hatadan bugüne kadar denediğim kafes tiplerini, ölçüleri ve iç düzeni olabildiğince açık anlatmaya çalışacağım.

Asıl sorun: küçük kafes sadece "dar" değil, hastalık sebebi

Hamsterlar doğada gece boyunca yüzlerce metre yol kat eden hayvanlar. Küçük bir kutuya kapatıldıklarında bu enerji kaybolmuyor, yön değiştiriyor. Ortaya çıkan tabloya genellikle kafes stresi deniyor ve belirtileri oldukça belirgin:

• Kafes çubuklarını saatlerce kemirmek (bazen dişler zarar görecek kadar)
• Aynı rotada takıntılı şekilde gidip gelmek, ters takla atmak
• Aşırı uyku ya da tam tersi, gündüz de huzursuz dolaşma
• Elinize alınca ısırma, tıslama gibi savunma davranışları

Benim ikinci hamsterımda bu davranışların büyük kısmı, kafesi büyütüp zemin derinliğini artırdıktan sonraki iki hafta içinde kayboldu. Hamster davranışlarını anlamaya çalışırken önce yaşam alanına bakmak gerektiğini o zaman öğrendim.

Peki hamster kafesi nasıl olmalı? Ölçüyle başlayalım

Kafes seçiminde ilk bakılması gereken şey kat sayısı değil, kesintisiz taban alanı. Yani hamsterın hiç engellenmeden koşabileceği düz zemin. İki katlı ama tabanı 40x30 cm olan bir kafes, tek katlı 80x40 cm'lik bir kafesin yanına bile yaklaşamaz.

Pratikte kullandığım eşik şu: taban alanı en az 4000 cm² olsun. Bu, kabaca 80x50 cm demek. Suriye hamsteri gibi büyük bir tür alacaksanız daha da geniş düşünün; cüce türlerde bu ölçü rahat yeter ama küçültmeye gerek yok, cüceler de koşmayı seviyor. Hangi tür için ne kadar alan gerektiği konusunda tür özelliklerini karşılaştıran bir sayfa da mevcut, kafes almadan önce ona göz atmak mantıklı.

Yükseklikte ise en az 30-35 cm arıyorum. Sebebi manzara değil: altlığı derin serebilmek. Hamsterlar tünel kazan hayvanlar ve 20 cm derinliğinde talaş serilmiş bir kafeste hamsterın ne yaptığını görünce alanın ne kadar değerli olduğunu anlıyorsunuz.

Kafes tiplerinin dürüst karşılaştırması

Ben şu an cam terraryum kullanıyorum ama başlangıç için en makul yolun geniş bir plastik saklama kutusunun kapağını kesip tel takmak olduğunu düşünüyorum. Maliyeti telli kafesin yarısı, alanı iki katı.

İç düzen: boş kafes büyük olsa da işe yaramaz

Geniş ama bomboş bir kafes, hamster için açık alanda savunmasız kalmak demek. Doğal içgüdüsü onu saklanmaya iter. Benim standart yerleşimim şöyle:

1. Altlık: Kokusuz kağıt altlık ya da fırınlanmış kavak talaşı, en az 15-20 cm. Çam ve sedir talaşından uzak durun, solunum yollarını tahriş ediyor.
2. Koşu tekerleği: Yüzeyi kapalı (telli değil), Suriye için 28 cm+, cüceler için 20 cm+ çap. Hamsterın koşarken sırtı kavis yapmamalı.
3. En az iki saklanma evi: Biri yuva için, biri "acil" barınak. Ahşap tercih ediyorum, plastik terletiyor.
4. Kum banyosu: Küçük bir kap ve chinchilla kumu. Tüy bakımını kendi hallediyorlar, ayrıca çoğu hamster tuvaletini oraya yapıyor, temizlik kolaylaşıyor.
5. Su: Şişe ya da ağır seramik kap. Şişe kullanıyorsanız damlacığı her gün kontrol edin; tıkalı bir şişe fark edilmesi en geç kalınan sorunlardan.
6. Kemirme malzemesi ve yiyecek arama alanı: Tedavi edilmemiş ağaç dalları, saman yığını. Yemi kaseye koymak yerine altlığa serpmek, akşam aktivitesini ciddi şekilde canlandırıyor.

Yer seçimi ve temizlik ritmi

Kafesi kalorifer, klima ve doğrudan güneşten uzak, sessiz bir odaya koyun. Televizyonun yanı iyi fikir gibi görünse de hamsterlar bizim duymadığımız frekansları duyuyor. Ayrıca gece aktif oldukları için yatak odası genellikle iki taraf için de kötü seçim.

Temizlikte tam boşaltma tuzağına düşmeyin. Haftada bir tuvalet köşesi ve kirli noktalar alınır, ayda bir kez altlığın büyük kısmı yenilenir ama bir miktar eski altlık geri konur.